Allir geta lent í erfiðleikum með fjármálin og fjármögnun íbúðarhúsnæðis. Óvænt atvik geta komið upp sem breyta upphaflegum forsendum. Mikilvægt er að leita strax aðstoðar áður en vanskil verða veruleg. Bankar, sparisjóðir,
Ráðgjafastofa um fjármál heimilanna ásamt Íbúðalánasjóði veita ráðgjöf um úrlausn vandans.
Rafræn umsókn um aðstoð vegna greiðsluerfiðleika
Viðskiptavinir Íbúðalánasjóðs sem þurfa að leita sér aðstoðar vegna greiðsluvanda geta nú sent rafrænt inn umsókn til banka, sparisjóða og Ráðgjafarstofu um fjármál heimilanna, en ekki er lengur tekið við umsóknum á pappír. Með þessari breytingu er verið að auka áreiðanleika gagna og flýta fyrir afgreiðslu umsókna þar sem heildarferlið er orðið rafrænt.
Umsóknina er að finna á www.greidsluerfidleikar.is en þegar viðskiptavinur hefur lokið við að fylla inn viðeigandi upplýsingar er afgreiðslustaður umsóknarinnar valinn. Umsækjandi snýr sér svo til afgreiðslustofnunar til að skila inn fylgigögnum, en ekki er hægt að afgreiða umsókn fyrr en þau hafa borist. Þegar umsókn hefur verið afgreidd hjá banka, sparisjóði eða Ráðgjafarstofu er hún send til Íbúðalánasjóðs og viðskiptavinur fær niðurstöðu greiðsluerfiðleikamatsins í hendur.
Almenn úrræði í greiðsluvanda
Þeim sem eru með verðtryggð fasteignalán gefst kostur á greiðslujöfnun. Þeir sem eru með lán í erlendum gjaldmiðli eiga kost á greiðslujöfnun slíkra lána. Samkomulag er um að fjármálastofnanir bjóði sömu úrræði og Íbúðalánasjóður fyrir þá sem eru í greiðsluvanda. Þeir sem geta ekki nýtt sér ofantalin úrræði geta sótt um tímabundna greiðsluaðlögun fasteignaveðlána eða leitað nauðasamninga til greiðsluaðlögunar við kröfuhafa sína með aðstoð umsjónarmanns. Ráðgjafastofan aðstoðar án endurgjalds við gerð beiðna um greiðsluaðlögun. Ýmsar lögmannsstofur bjóða einnig upp á þessa þjónustu. Hér má lesa nánar um greiðsluaðlögun.
Stjórn Íbúðalánasjóðs er heimilt að uppfylltum skilyrðum um mat á greiðslugetu skuldara að aflétta kröfum sem standa utan söluverðs eigna við sölu á frjálsum markaði. Mismunur á söluverði og áhvílandi lánum Íbúðalánasjóðs myndar stofn til glataðs veðs, sjá nánar hér.
Greiðsluerfiðleikaúrræði Íbúðalánasjóðs:
Skuldari leitar til:
Lögfræðisviðs Íbúðalánasjóðs ef greiðsluvandi er óverulegur og hægt að leysa hann með samningi um greiðsludreifingu vanskila í allt að 18 mánuði. Vanskil bera dráttarvexti eftir sem áður.
Fjármálastofnana, þ.e. viðskiptabanka síns þar sem almenn viðskipti eða vanskil umsækjenda eru mest, ef greiðsluvandi er verulegur. Úrræði geta verið skuldbreyting á þeirri fjárhæð sem er í vanskilum og/eða tímabundin frestun á greiðslum á lánum sjóðsins sem varir minnst í 1 ár og mest í 3 ár. Unnt er að sækja um lengingu láns í allt að 15 ár.
Ráðgjafarstofu um fjármál heimilanna ef fjárhagsvandi skuldara er verulegur eða hann kominn í þrot með fjármál sín. Úrræði geta verið lán fyrir vanskilum og/eða tímabundin frestun á greiðslum á lánum sjóðsins. Einnig er unnt að sækja um lengingu láns um allt að 15 ár.
| |
Aðgerð |
Tímamörk |
Sendingarmáti |
| 1 |
Greiðsluseðill |
Mánaðarlega, ársfjórðungslega eða árlega. |
Íbúðalánasjóður sendir skuldara rafrænt. |
| 2 |
Ítrekun |
Eftir mánuð frá gjalddaga. |
Íbúðalánasjóður sendir skuldara. |
| 3 |
Greiðsluáskorun |
Eftir 4 1/2 mánuð frá elsta ógreidda gjalddaga. |
Íbúðalánasjóður lætur birta fyrir skuldara. |
| 4 |
Nauðungarsölubeiðni |
Eftir um 1 mánuð frá greiðsluáskorun. |
Íbúðalánasjóður sendir sýslumanni. |
| 5 |
Fyrirtaka hjá sýslumanni |
Eftir 2-3 mánuði frá móttöku nauðungarsölubeiðni. |
Sýslumaður tilkynnir skuldara. Auglýst í dagblöðum. |
| 6 |
Byrjun uppboðs |
Eftir 1 1/2 mánuð frá fyrirtöku. |
Sýslumaður tilkynnir skuldara. Auglýst í dagblöðum. |
| 7 |
Framhald uppboðs |
Innan fjögurra vikna frá byrjun uppboðs. |
Sýslumaður tilkynnir skuldara. Auglýst í dagblöðum. |
Staðfesting til Íbúðalánasjóðs
Banki/Sparisjóður/Ráðgjafarstofa um fjármál heimilanna senda staðfestingu á móttöku umsóknar til innheimtusviðs Íbúðalánasjóðs.
Ef nauðungarsölubeiðni er farin frá Íbúðalánasjóði til sýslumanns þegar umsókn er móttekin frestar starfsmaður Íbúðalánasjóðs byrjun uppboðs þegar staðfesting um umsókn berst. Væntanlega nægir oftast að fresta byrjun uppboðs einu sinni en málum er frestað um mánuð í senn.
Ef byrjun uppboðs hefur farið fram og vanskil hafa ekki verið greidd upp þá er framhaldssala ákveðin eigi síðar en 4 vikum eftir byrjun uppboðs. Lögfræðingar Íbúðalánasjóðs samþykkja fyrir hönd sjóðsins, að ósk skuldara, að veita svokallaðan samþykkisfrest (6-8 vikur) en á meðan samþykkisfrestur varir á fólk þess kost að leysa eignina til sín á sömu kjörum og fyrir uppboð.
Tillögur banka/sparisjóða eða Ráðgjafarstofu um fjármál heimilanna eru sendar lögfræðisviði Íbúðalánasjóðs sem fer yfir tillögurnar. Framhaldssala er afturkölluð ef fyrirgreiðsla er samþykkt. Annars afturkallast uppboðsmál sjálfkrafa þegar skuldbreyting eða frysting hefur verið samþykkt.
Hægt er að skjóta ákvörðun Íbúðalánasjóðs til kærunefndar húsnæðismála ef umsækjandi telur á rétt sinn hallað.